İptal Davaları ve Tam Yargı Davaları

Kamu makamlarının hukuka aykırı işlemleri ile bazen bireylerin hakları zarar görmekte veya menfaatleri ihlal edilebilmektedir. Bu hak ve menfaat ihlalinin ortadan kaldırılabilmesi için bazı durumlarda önce ilgili idareye başvurularak hak ihlalinin ortadan kaldırılması talebinde bulunulması gerektiği gibi, bazı durumlarda da bireyin haklarını elde edebilmek için yargı yoluna başvurması gerekmektedir.

Mesut Oğuz Hukuk Bürosu olarak menfaat ihlali içeren idari işlemlerin ortadan kaldırılması veya idarenin eylem ya da işlemleri ile kişisel haklarınızın uğradığı zararın giderilebilmesi için hem kamu makamlarına başvuru sürecinde hem de yargı sürecinde profesyonel danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktayız.

İptal Davası Nedir?

İptal davası, idarenin tesis ettiği hukuka aykırı bir idari işlem ile menfaati ihlal edilen kimsenin, hukuka aykırı işlemin ortadan kaldırılması için açabileceği bir idari davadır. İptal davası sonucunda idari işlemin iptaline karar verilmesi halinde idari işlem geriye etkili olarak baştan itibaren ortadan kalkar.

İptal Davasını Kimler Açabilir?

İdarenin hukuka aykırı işlemi ile menfaati ihlal edilen herkes iptal davası açabilir. Yani idari işlemle ilgisi olmayan ya da idari işlemle menfaati ihlal edilmeyen kimse iptal davası açamaz. Söz konusu menfaat güncel, meşru ve kişisel olmalıdır. Kişinin menfaati, maddi menfaat olabileceği gibi kişinin manevi varlığını ilgilendiren bir menfaat de olabilir.

İptal Davasının Açılması İçin Kanunda Öngörülen Bir Süre Var Mıdır?

İptal davası idari işlemin öğrenilmesinden itibaren:

• İdare mahkemelerinde 60 gün,
• Vergi mahkemelerinde 30 gün içerisinde açılmalıdır.

Bu süreler hak düşürücü nitelikte olup kaçırılması halinde dava açılma hakkı sona erer.

Tam Yargı Davası Nedir?

Tam yargı davası, idarenin eylem ve işlemleri ile kişisel hakları doğrudan muhtel olanların bu hakkın yerine getirilmesi veya zararının giderilmesi için açabildikleri bir idari dava türüdür. Tam yargı davası medeni hukuktaki tazminat davasının idare hukukundaki karşılığıdır.

İptal davaları idarenin hukuka aykırı işlemlerine karşı açılabilirken, tam yargı davaları idarenin eylem ve işlemlerinin hukuka aykırı olup olmadığına bakılmaksızın idarenin gidermekle yükümlü olduğu zararın karşılanması için açılmaktadır.

Tam Yargı Davasını Kimler Açabilir?

Tam yargı davasını idarenin eylemleri ve işlemleri nedeniyle hakları doğrudan ihlal edilen herkes açabilir. Buradaki hak ihlali iptal davalarındaki menfaat kavramından daha dar kapsamlıdır.

Tam Yargı Davasının Açılması İçin Kanunda Öngörülen Süre Nedir?

Bir idari eylem veya işlem nedeniyle hakkı zarara uğrayanlar, bu eylem veya işlemi öğrendikten itibaren 1 yıl, her halde 5 yıl içerisinde idareye zararının giderilmesi için başvurmak zorundadır.

Başvurunun reddedilmesi halinde, başvurunun reddi tarihinden itibaren 60 gün içerisinde idari yargı yolunda tam yargı davası açılması gerekir. İdarenin başvuru tarihinden itibaren 60 gün içerisinde cevap vermemesi durumunda ise idare başvuruyu reddetmiş sayılır ve bu tarihten itibaren yine 60 gün içinde dava açılması gerekir.

İptal ve Tam Yargı Davası Kazanılırsa Kimler Yararlanır?

İptal davası sonucunda verilen karardan, iptal edilen idari işlem ile menfaati ihlal edilen herkes yararlanır. Örneğin kanuna aykırı bir yönetmeliğin iptali durumunda, bu karardan herkes faydalanır.

Tam yargı davasını kazanan tarafın ise yalnızca kendisi bu sonuçtan yararlanır. Örneğin belediyenin yol çalışması nedeniyle bahçesinin duvarı yıkılan kimse, idarenin zararı karşılamaya mahkum edilmesi durumunda bu sonuçtan sadece kendisi yararlanır.

Tam Yargı Davası ve İptal Davası Birlikte Açılabilir mi?

Tam yargı davası ve iptal davası birlikte açılabileceği gibi iptal davasının sonucunda verilen iptal kararından sonra da tam yargı davası açılabilir. Bu durumda kesinleşen iptal kararının tebliğinden itibaren davacının 60 gün içerisinde tam yargı davasını açması gerekir.